Trang chủ  |  Sitemap  |  Liên hệ  |  ENGLISH

Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 31/1999/CT-TTg và 2 năm thực hiện Chỉ thị 28/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả

Đức Thành  26/11/2010 10:00 AM

Ngày 05/11/2010, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú, Phó trưởng ban Chỉ đạo 127 TW đã ký văn bản số 46/BC-BCĐ báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 31/1999/CT-TTg và 2 năm thực hiện Chỉ thị 28/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả.

Theo đó, báo cáo đã đánh giá tình hình thực hiện trong 10 năm về các mặt sau:

Thứ nhất, về công tác xây dựng văn bản pháp luật:

Trong 10 năm qua, các văn bản pháp luật về hàng giả đã tạo dựng cơ sở pháp lý cho công tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, thu hút đầu tư, bảo vệ người tiêu dùng, từng bước tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh. Tuy nhiên, các văn bản pháp luật về hàng giả còn tồn tại những bất cập, hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đấu tranh chống hàng giả trong tình hình mới.

Thứ hai, về công tác kiểm tra, kiểm soát và đánh giá thực trạng vi phạm sản xuất và buôn bán hàng giả giai đoạn 1999-2009

Về công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về hàng giả: Từ sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày 27/10/1999, công tác kiểm tra xử lý hàng giả đã được các ngành, các lực lượng chức năng chống hàng giả từ trung ương tới địa phương đều quan tâm và thực hiện ráo riết hơn. Trong 10 năm qua, các lực lượng chức năng đã tăng cường công tác kiểm tra phát hiện ngăn chặn và xử lý nghiêm theo pháp luật các vụ việc về sản xuất và buôn bán hàng giả.  Theo thống kê, trong 10 năm gần đây, lực lượng Hải quan cả nước đã xử lý gần 200 vụ xuất nhập khẩu hàng giả hoặc hàng hoá vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; lực lượng quản lý thị trường cả nước đã xử lý hơn 102.000 vụ làm hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 124 tỷ đồng; lực lượng Cảnh sát kinh tế đưa ra xử lý hình sự hơn 460 vụ và khởi tố trên 550 đối tượng…

Bên cạnh đó, báo cáo cũng phân tích những nguyên nhân của các vi phạm về sản xuất hàng giả, buôn bán hàng giả ở Việt Nam trong thời gian qua.

Thứ ba, về thiệt hại do việc sản xuất và buôn bán hàng giả

Nạn sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và quyết tâm của các doanh nghiệp chân chính muốn phát triển bằng con đường cạnh tranh lành mạnh. Đối với người tiêu dùng, hàng giả, hàng nhái cũng làm thiệt hại đến quyền lợi của họ khi phải trả nhiều tiền để mua một sản phẩm giả với chức năng sử dụng kém và chất lượng thấp… Đối với quan hệ kinh tế quốc tế, nạn làm hàng giả, hàng nhái sẽ làm giảm sự hấp dẫn trong thu hút đầu tư nước ngoài, ảnh hưởng đến quá trình thực hiện các định chế kinh tế quốc tế mà điển hình nhất là các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WT0).

Thứ tư, về tổ chức bộ máy, năng lực thực thi pháp luật về phòng ngừa và chống hàng giả

Ở Việt Nam, các lực lượng chống hàng giả là cac cơ quan hữu quan thuộc bộ máy hành chính nhà nước về cơ bản đã được hình thành và tổ chức một cách có hệ thống. Mỗi cơ quan đều đóng vai trò tương đối độc lập, tương ứng với từng chức năng hành chính của mình, bao gồm: Lực lượng hải quan, lực lượng Quản lý thị trường, lực lượng Công an kinh tế, lực lượng chuyên môn và Thanh tra chuyên ngành.

Trong lĩnh vực đấu tranh chống hàng giả, Hải quan là lực lượng chốt chặn có chức năng kiểm soát các hoạt động buôn bán, xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng giả, hàng kém chất lượng qua các cửa khẩu, cảng biển và sân bay quốc tế.

Những năm gần đây, tình trạng nhập lậu, nhập khẩu và buôn bán qua biên giới các loại hàng giả ngày càng có diễn biến phức tạp, hàng giả có nguồn gốc nước ngoài lưu thông trên thị trường nội địa ngày càng tăng. Luật Hải quan là cơ sở pháp lý giúp lực lượng hải quan hoạt động hiệu quả hơn trong công tác kiểm soát hàng hoá qua cửa khẩu, so với Pháp lệnh Hải quan năm 1990 thì Luật Hải quan có quy định cụ thể hơn về thẩm quyền của Hải quan trong lĩnh vực bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, lực lượng hải quan vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn trong công tác kiểm soát của mình. Đó là lực lượng còn khá mỏng (địa hình phức tạp, biên giới dài, hiểm trở, gây nhiều khó khăn trong công tác kiểm soát biên giới), Hải quan không có đủ lực lượng để trải đều dọc biên giới, do vậy mà công tác ngăn chặn hàng giả từ nước ngoài thâm nhập vào thị trường nội địa là hết sức khó khăn. Lực lượng Hải quan còn thiếu những cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu về thông tin cần thiết phục vụ công tác kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu ngăn chặn hàng giả. Ngoài ra, ở một chừng mực nhất định còn có các lực lượng Bộ đội Biên phòng, cảnh sát biển cũng tham gia đấu tranh chống nhập lậu, buôn bán hàng giả qua biên giới đất liền và trên biển.

Hiện nay, việc kiểm tra và giám sát về chất lượng, tiêu chuẩn hàng hoá, vệ sinh an toàn thực phẩm, sở hữu trí tuệ, chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại được giao cho nhiều lực lượng khác nhau. Ở các cửa khẩu biên giới, cảng biển, sân bay gồm: Lực lượng hải quan giữ vai trò chủ chốt, ngoài ra còn có kiểm dịch động thực vật. Trên thị trường nội địa gồm lực lượng Quản lý thị trường, Công an, Thanh tra chuyên ngành y tế, khoa học công nghệ, bảo vệ thực vật, thú y… Hoạt động kiểm tra kiểm soát của các lực lượng nói trên đã có nhiều cố gắng trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, đạt được một số yêu cầu do Thủ tướng Chính phủ đặt ra, góp phần ngăn chặn có hiệu quả các hành vi buôn lậu và buôn bán hàng nhập lậu, sản xuất- buôn bán hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại, góp phần thiết lập trật tự, kỷ cương trong hoạt động kinh doanh, cũng qua đó việc thực hiện có kết quả nhiệm vụ được giao mà mỗi lực lượng đã thể hiện được vai trò, vị thế của mình. Tuy nhiên nhìn chung cơ chế thực thi pháp luật, đặc biệt là cơ chế kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm chưa đạt được hiệu quả như yêu cầu đặt ra.

Về hệ thống giám định về hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, chất lượng hàng hoá: Hiện nay hệ thống giám định hàng hoá đã được cải thiện, công tác xã hội hoá dịch vụ giám định đã mang lại cho lĩnh vực này nhiều mặt tích cực, giúp các cơ quan thực thi, doanh nghiệp và người tiêu dùng tiếp cận dịch vụ giám định dễ dàng hơn, khách quan hơn, chi phí thấp hơn, nhanh chóng có kết quả. Bên cạnh những mặt đã đạt được, công tác giám định hàng hoá của Việt Nam còn bất cập, đặc biệt là về chất lượng giám định.

Ngoài ra, báo cáo cũng đánh giá những mặt được, những hạn chế và các nguyên nhân trong việc thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước tác động tới nạn sản xuất và buôn bán hàng giả và đưa ra định hướng và giải pháp phòng và chống hàng giả giai đoạn 2010-2015.

Định hướng chiến lược và giải pháp trong giai đoạn 2010-2015:

Trong xu thế toàn cầu hoá như hiện nay, việc giao thương hàng hoá giữa các quốc gia thuận tiện hơn sẽ tạo cơ hội cho hàng giả, hàng nhái phát triển, đặc biệt là hàng hoá có yếu tố nước ngoài.

Từ khi nước ta trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới WTO, theo lộ trình thực hiện các cam kết quốc tế sẽ giảm dần thuế suất một số dòng thuế và dỡ bỏ các hàng rào phi thuế quan, đây là động lực thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nói chung và kinh tế đối ngoại nói riêng. Theo đó, kéo theo sự gia tăng về lưu lượng và sự đa dạng của hàng hoá xuất nhập khẩu, hoạt động đầu tư, liên doanh, gia công sản xuất hàng xuất khẩu,,, đang gia tăng mạnh mẽ. Đây cũng chính là điều kiện thuận lợi cho nạn sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ có diễn biến ngày càng phức tạp, mang tính toàn cầu. Hoạt động buôn lậu qua biên giới, hàng giả và gian lận thương mại sẽ tiếp tục với quy mô và mức độ cao hơn, các đối tượng sẽ tiếp tục lợi dụng những bất cập và kẽ hở trong cơ chế, chính sách để buôn lậu, tung tin thất thiệt gây hoang mang cho người tiêu dùng, đặc biệt là chính sách ưu đãi đối với khu vực kinh tế cửa khẩu, đầu tư, sản xuất, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất để buôn lậu trốn thuế với nhiều thủ đoạn tinh vi hơn, thường xuyên thay đổi địa bàn hoạt động, gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, bắt giữ, điều tra và xử lý.

Để công tác phòng ngừa và đấu tranh chống hàng giả có hiệu quả, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các cơ sở sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng; thiết lập trật tự kỷ cương; bảo đảm cho các hoạt động kinh doanh trên thị trường đúng theo pháp luật của Nhà nước và các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký và đẩy mạnh hơn nữa công tác phòng ngừa và đấu tranh chống hàng giả, một số định hướng chiến lược và giải pháp trong giai đoạn 2010-2015 cần đạt được như sau:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng, doanh nghiệp trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Thứ hai, rà soát và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng.

Thứ ba, tăng cường sự phối hợp và hợp tác giữa các tổ chức thực thi, giữa các tổ chức thực thi và các hiệp hội, doanh nghiệp trong việc chống hàng giả xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng.

Thứ tư, công tác chỉ đạo, điều hành đấu tranh chống hàng giả. Củng cố và hoàn thiện tổ chức đấu tranh chống hàng giả ở trung ương và ở địa phương. Xây dựng Quy trình nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát về đấu tranh chống hàng giả trên các lĩnh vực: Chống hàng vi phạm sở hữu trí tuệ; Chống hàng kém chất lượng; Kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm.

Thứ năm, công tác nâng cao năng lực thực thi, cơ chế chính sách hỗ trợ cho các lực lượng thực thi. Lãnh đạo các ngành và lực lượng thực thi phải coi công tác chống hàng giả, hàng kém chất lượng là một trong những nhiệm vụ quan trọng cấp bách hàng đầu hiện nay. Cần phải thường xuyên quan tâm chỉ đạo, nắm bắt thông tin, chủ động, kiên quyết tổ chức đấu tranh ngăn chặn triệt để tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng từ quá trình sản xuất, nhập khẩu, phân phối lưu thông hàng hoá và tiến hành đồng bộ các biện pháp đấu tranh trên mọi lĩnh vực, mọi nơi, mọi lúc…

Thứ sáu, về hợp tác quốc tế. Mở rộng hợp tác quốc tế, cập nhật các thông tin về tình hình kinh tế thế giới, sản xuất và buôn bán hàng giả trên thế giới và trong khu vực và trên thế giới để từ đó có dự báo và các biện pháp phòng ngừa và chống việc buôn bán hàng giả tại biên giới và thị trường nội địa hiệu quả hơn. Tăng cường mở rộng hợp tác quốc tế với các tổ chức trong nước và các nước trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ để tranh thủ sự trợ giúp kỹ thuật, tổ chức và kinh nghiệm nhằm nâng cao năng lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam…

Hàng giả là hàng hoá được làm giống như hàng thật về mọi mặt khiến người bình thường rất khó phân biệt. Hàng nhái là hàng bắt chước một số đặc điểm chính của hàng thật, chủ yếu là các yếu tố liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp như nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp của sản phẩm hoặc bao bì…nhằm tạo khả năng gây nhầm lẫn với hàng chính hiệu hoặc lợi dụng uy tín của các hàng hoá đó. Các hàng giả, hàng nhái nói chung có chất lượng thấp hơn và được chế tạo ít tốn kém hơn nhiều so với hàng giả và thường không đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật và điều quan trọng là không phải chi phí cho thiết kế, tiếp thị, cho gìn giữ và phát triển thị trường, chăm sóc khách hàng và hậu mãi nên giá thành rất thấp. Vì vậy, sản xuất và buôn bán hàng giả được coi là siêu lợi nhuận do đó thu hút các cá nhân thậm chí các doanh nghiệp muốn kiếm lời nhanh bằng con đường bất chính.

Theo đánh giá Tổ chức sở hữu trí tuệ (WIPO) và Interpol “Tội phạm lớn nhất của thế kỷ XXI  là tội phạm làm hàng giả”. Nếu như trong những năm 80 của thế kỷ XX, buôn bán hàng giả chủ yếu tập trung vào các mặt hàng xa xỉ phẩm (nước hoa, hàng da, đồng hồ…) và phần lớn dành cho khách du lịch thì từ đầu thập niên 90 của thế kỷ XX đến nay, hàng giả xuất hiện ngày càng đa dạng, từ hàng nông nghiệp đến hàng công nghiệp và hàng dược phẩm, hàng văn hoá phẩm. Sản xuất hàng giả đã trở thành một ngành công nghiệp thật sự với quy mô lớn, tác động tới tất cả các ngành công nghiệp khác nhau.

Liên kết
Link tới Tài khoản các cửa khẩu làm thủ tục XNK của ngành hải quan
Đường dây nóng chống gian lận thương mại
Liên kết tới Thống kê Hải quan
Bao Hai quan dien tu (Phien ban thu nghiem)
Nhận dạng động vật hoang dã
Đường dây nóng về quản lý rủi ro
Truy cập mail ngành Hải quan
Tài liệu đối thoại doanh nghiệp Hàn Quốc 2013
Hỏi đáp về Nghị định 83/2013/NĐ-CP
Trang chủ  |  Giới thiệu  |  Trợ giúp  |  Sitemap  |  Liên hệ  |  ENGLISH
©Bản quyền 2005-2013 Tổng cục Hải quan (General Department of Vietnam Customs)
Địa chỉ: Lô E3 - Đường Dương Đình Nghệ, Phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội   -   Điện thoại: (+844) 39440833 (ext: 8623)   -   Email: webmaster@customs.gov.vn
Số phép số 97/GP-BC do Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Thông tin & Truyền thông) cấp ngày 13/03/2007
Ghi chú: phải ghi rõ "Nguồn: Tổng cục Hải quan" và liên kết đến nội dung gốc khi phát hành lại thông tin từ Cổng thông tin Điện tử Hải quan