Tổ chức quốc tế về đấu tranh tội phạm xâm hại loài hoang dã (ICCWC) đã cung cấp bộ công cụ Nghiệp vụ phòng chống tội phạm xâm hại động thực vật hoang dã và rừng tự nhiên. Tổ chức này công bố đã dành được 600,000 USD trong năm nay qua Ban điều phối Viện trợ phát triển không hoàn lại (DGF) của Ngân hàng thế giới (WB) tài trợ nhằm tăng cường năng lực triển khai quốc gia để đấu tranh phòng chống tội phạm xâm hại loài hoang dã.
Mục đích của bộ công cụ Nghiệp vụ này là hỗ trợ phát triển năng lực đấu tranh phòng chống tội phạm xâm hại loài hoang dã và đã được đề xuất nhân dịp họp lần thứ 62 của Ban Thường trực CITES tại Geneva.
Mỗi ngày, nhóm tội phạm đã và đang chặt phá, gom thu hoặc khai thác và săn bắn bất hợp pháp các loài động thực vật hoang dã trong các địa phận đa dạng sinh học nhất trên thế giới nhằm thoả mãn các thị trường quốc tế và nội địa nơi có nguồn siêu lợi nhuận bất chính.
Buôn lậu, cung ứng, sở hữu và tiêu thụ các quần thể hoang dã đang diễn ra trái với quy định luật pháp trong nước và quốc tế ở các cấp độ khác nhau gây ra rủi ro cho các loài và hệ sinh thái, cũng như cho những đối tượng coi hoạt động này là nguồn thu nhập của mình.
Văn kiện “Tương lai mong đợi” của Rio+20 được hoàn thiện vào ngày 22/6/2012 với hơn 100 nguyên thủ quốc gia đồng tình ủng hộ đã nêu ra các ảnh hưởng xấu đối với kinh tế-xã hội và môi trường do buôn lậu các loài hoang dã bất hợp pháp.
Tuy nhiên, so với các lĩnh vực khác về thương mại bất hợp pháp như buôn bán trái phép ma tuý-thuốc phiện luôn là chủ đề trong các báo cáo tệ nạn buôn lậu thuốc phiện toàn cầu do Văn phòng Hợp chủng quốc về Thuộc phiện và tội phạm (UNODC) và các báo cáo về Hải quan và thuốc phiện là ấn phẩm thường niên của WCO thì nghiên cứu về tội phạm xâm hại loài hoang dã vẫn còn mờ nhạt.
ICCWC không cố gắng đánh giá về mặt giá trị quy mô buôn lậu loài hoang dã nhưng nhấn mạnh các tổ chức khác dự kiến trên thực tế mỗi năm nạn buôn bán bất hợp pháp các mặt hàng này chiếm khoảng từ 16 đến 27 tỷ USD, bao gồm cả gỗ và loài sinh vật biển.
Một số mặt hàng sinh lợi nhiều nhất là hổ, ngà voi, sừng tê giác, các loài chim và loài bò sát quý hiếm và theo nghiên cứu gần đây của Ngân hàng thế giới về luật pháp đối với tài nguyên rừng chỉ ra rằng buôn lậu gỗ tại các quốc gia chiếm nguồn lợi hàng năm trên 10 tỷ USD.
UNODC phối hợp với ICCWC triển khai nhân rộng ứng dụng mô hình bộ công cụ này, trong đó cung cấp khuôn khổ phân tích, phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh bảo vệ loài hoang dã và rừng tự nhiên tới cán bộ chính phủ, hải quan, cảnh sát và các cơ quan thực thi có thẩm quyền khác.
Một số các quốc gia được lựa chọn sẽ tiến hành thí điểm Bộ công cụ Nghiệp vụ phòng chống tội phạm xâm hại động thực vật hoang dã và rừng tự nhiên và nguồn tài trợ của Ban điều phối Viện trợ phát triển không hoàn lại của Ngân hàng thế giới - một đối tác của ICCWC - sẽ đóng góp cho quá trình triển khai này.
Ngân hàng thế giới sẽ cung cấp nguồn tài trợ cho Ban điều phối Viện trợ phát triển không hoàn lại theo tiến độ hàng năm ngoài nguồn đóng góp thực từ các nghiệp vụ vay quốc tế để hỗ trợ đổi mới chiến lược phát triển và phương thức tiếp cận. Năm nay, Ban Giám đốc ngân hàng thế giới chấp thuận thông qua khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 56.2 triệu USD, trong đó bao gồm 600 ngàn USD cho ICCWC.
Chương trình của DGF dự kiến sẽ được triển khai trong thời gian 3 năm, với nguồn tài trợ bổ sung theo yêu cầu từ DGF trong 02 năm tới nhằm tăng cường năng lực thực thi quốc gia đấu tranh tội phạm loài hoang dã theo hướng liên tục và bền vững.
Tổng Thư ký của CITES John E. Scanlon cho rằng, “Chúng ta tăng cường nỗ lực thực thi tổng thể để phát hiện các rủi ro nghiêm trọng đe doạ tới loài người và tự nhiên. Đặc biệt, chúng ta đang triển khai thực thi một cách quy mô hơn và phối hợp chặt chẽ hơn ở cấp độ toàn cầu và cung cấp hơn nữa các hỗ trợ tới các cơ quan triển khai ở quốc gia và khu vực. Chúng ta đang tận dụng tốt hơn các kỹ thuật và công nghệ triển khai hiện đại, thu hút thêm các nguồn nhân lực và tài chính; cố gắng ngăn chặn hiệu quả hơn nhu cầu buôn bán bất hợp pháp.”
Giám đốc điều hành của UNODC phát biểu: “Tội phạm xâm hại các loài hoang dã và buôn lậu gỗ là ngành kinh doanh bất hợp pháp chính của các tổ chức tội phạm có tổ chức. Các hoạt động này gây ra các tổn thất khó bù đắp cho các khu rừng và tăng thêm các rủi ro cho các loài nguy cơ tiệt chủng. Chúng làm tăng thêm các tệ nạn tham nhũng, rửa tiền, lừa đảo và bạo động, đồng thời ảnh hưởng xấu tới môi trường sống bền vững. Bộ công cụ này sẽ mang lại các giá trị lớn khi phối hợp với các đối tác trong ICCWC để thúc đẩy đào tạo thực thi đạo luật, tăng cường công tác tư pháp và truy tố, và thúc đẩy hợp tác quốc tế.”
Phó Chủ tịch Ngân hàng thế giới về phát triển bền vững, ông Rachel Kyte nhận định: “Với tư cách nhà tài trợ lớn nhất trên thế giới trong thực thi luật pháp nguồn tài nguyên và môi trường, chúng tôi vui mừng và hoan nghênh Bộ công cụ của ICCWC. Bộ công cụ này đưa ra các ý tưởng đổi mới và hiện đại tới các quốc gia, qua đó các quốc gia sẽ triển khai tốt hơn các hoạt động đấu tranh với các tội phạm môi trường. Ngân hàng thế giới dự kiến hỗ trợ 300 triệu USD cho các nước đang phát triển cho các dự án có mục tiêu phòng ngừa tội phạm xâm hại loài hoang dã tới triển khai khuôn khổ thể chế chống loại tội phạm rửa tiền và các loại tội phạm khác.”
Tổng thư ký Tổ chức hải quan thế giới, ông Kunio Mikuriya cho rằng: “Cộng đồng hải quan toàn cầu cam kết phối hợp hoạt động với các đối tác của ICCWC để ngăn chặn tội phạm buôn bán các mặt hàng nhạy cảm tới môi trường, trong đó bao gồm các loài hoang dã vẫn đang chịu sự xâm hại ở nhiều vùng trên thế giới. Bộ công cụ mới này là vũ khí sắc bén sẽ tiếp tục được WCO và các tổ chức quốc tế khác phát huy nhằm tăng cường năng lực và phát triển khả năng của Hải quan và lực lượng thực thi pháp luật đấu tranh hiệu quả tội xâm hại tới môi trường xuyên biên giới.”