Từ đầu năm đến nay, tình hình hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu thuộc tỉnh Lào Cai diễn ra ổn định. Hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trên địa bàn tỉnh Lào Cai có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm 2011.
Việc cư dân sinh sống trong khu vực biên giới buôn bán, vận chuyển trái phép hàng hóa qua cửa khẩu, biên giới vẫn còn diễn ra nhưng không phức tạp và mang tính chất nhỏ lẻ. Giao lưu thương mại phát triển, mở rộng, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn Lào Cai có chiều hướng gia tăng, hàng hóa XNK đa dạng với nhiều mặt hàng nên buôn lậu, gian lận thương mại tập trung vào một số mặt hàng có thuế suất cao, hàng cấm, các mặt hàng không thuộc Danh mục hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới. Các mặt hàng trọng điểm xuất lậu như: xăng, dầu, khoáng sản các loại, hàng nông sản… Các mặt hàng nhập lậu như: đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực, đồ gia dụng, giày dép, quần áo, vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ, phân bón, các sản phẩm chế biến từ gia súc, gia cầm v.v…
Cục Hải quan tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo lực lượng chống buôn lậu tăng cường công tác quản lý địa bàn, tập trung đấu tranh mạnh vào các đối tượng buôn lậu chuyên nghiệp; Kiểm soát chống buôn lậu ma túy qua biên giới, phối hợp tốt với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
Cục Hải quan tỉnh Lào Cai cũng đã chỉ đạo Đội Kiểm soát Hải quan và các Chi cục Hải quan cửa khẩu tăng cường việc quản lý, kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với mặt hàng tạm nhập tái xuất, hàng chuyển cửa khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lào Cai; quản lý tốt địa bàn, tập trung đấu tranh mạnh vào các đối tượng buôn lậu chuyên nghiệp; kiểm soát chống buôn lậu ma túy qua biên giới, phối hợp tốt với các lực lượng chức năng chủ động phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai về cơ chế phối hợp chống buôn lậu giữa các thành viên Ban chỉ đạo 127 tỉnh Lào Cai tại các khu vực, địa bàn trọng điểm để tăng cường phối hợp giữa các ngành, tạo ra sự gắn kết hơn nữa trong việc thực hiện các Quy chế, Kế hoạch phối hợp đã ký kết giữa các lực lượng: Hải quan, Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường và chính quyền địa phương để nâng cao năng lực hiệu quả công tác phòng, chống buôn lậu vận chuyển hàng hóa trái phép trên địa bàn biên giới tỉnh Lào Cai.
Tính đến hết ngày 31/7/2012, Cục Hải quan tỉnh Lào Cai đã tiến hành xử lý vi phạm là 37 vụ, trị giá hàng hóa vi phạm là gần 500 triệu đồng, trong đó, vi phạm hành chính 23 vụ, buôn lậu 11 vụ, ma túy 03 vụ.
Dự báo từ nay đến cuối năm 2012, tình hình giao lưu thương mại phát triển, việc mở rộng và đưa vào hoạt động chính thức cặp cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành – Hà Khẩu sẽ có tác dụng thúc đẩy hoạt động XNK hàng hóa, các mặt hàng XNK cũng đa dạng hơn, một số mặt hàng có thuế suất cao, giá trị lớn sẽ có khả năng xảy ra tình trạng gian lận thương mại, trốn thuế. Một số mặt hàng được áp dụng chính sách quản lý chặt chẽ, do vậy tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới có thể sẽ tăng và có diễn biến phức tạp.
Trước tình hình thực tiễn đó, Cục Hải quan tỉnh Lào Cai tổ chức thực hiện tốt sự chỉ đạo của Tổng cục Hải quan, Ban chỉ đạo 127 tỉnh tăng cường công tác thu thập, xử lý thông tin nghiệp vụ kịp thời ngăn chặn, bắt giữ, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
Tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát và bám sát các địa bàn trọng điểm, ngăn chặn, xử lý kịp thời mọi hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, cửa khẩu; buôn bán, vận chuyển trái phép ma túy và các chất gây nghiện trong khu vực địa bàn kiểm soát hải quan.
Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu, Đội kiểm soát hải quan tăng cường kiểm tra, giám sát và thực hiện quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa XNK, người và phương tiện XNC. Kiểm tra, giám sát chặt chẽ các mặt hàng cấm XK, cấm NK, hàng XNK có điều kiện.
Chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn và cấp ủy, chính quyền địa phương trong trao đổi, cung cấp thông tin và tổ chức đấu tranh nhằm ngăn chặn, bắt giữ, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.