1.     Đánh giá chung

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch hàng hoá xuất nhập khẩu của Việt Nam trong tháng 5/2012 đạt gần 19,92 tỷ USD, tăng 11,2%. Trong đó, xuất khẩu đạt kim ngạch gần 9,7 tỷ USD, tăng 8,2% và nhập khẩu là 10,22 tỷ USD, tăng 14,1% so với tháng trước.

            Tính đến hết tháng 5/2012, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá của cả nước đạt 87,29 tỷ USD, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: xuất khẩu đạt 43,38 tỷ USD, tăng 24,4% và nhập khẩu là 43,91 tỷ USD, tăng 5,7%. Kết quả này đã đưa cán cân thương mại của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm thâm hụt 535 triệu USD, xấp xỉ 1,2% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 5 tháng qua là 46,3 tỷ USD, chiếm 53% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước. Trong đó, xuất khẩu là 23,57 tỷ USD, tăng 43,3% và nhập khẩu là 22,73 tỷ USD, tăng 24,6% so với cùng kỳ năm trước.

2.     Một số nhóm hàng xuất khẩu chính

Hàng dệt may: trong tháng 5/2012 xuất khẩu nhóm hàng này đạt 1,24 tỷ USD, tăng mạnh 20,7% so với tháng trước, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước trong 5 tháng/2012 lên 5,46 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước.

Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác lớn nhất nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam với kim ngạch đạt trên 2,79 tỷ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm trước và chiếm hơn 51% tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước. Xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam trong 5 tháng qua sang thị trường EU là 844 triệu USD, giảm 1,4%; tiếp theo là Nhật Bản 722 triệu USD, tăng 24,2% và Hàn Quốc: 337 triệu USD, tăng 27,3% so với cùng kỳ năm 2011.

Biểu đồ 1: Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang các thị trường chính 5 tháng/2012 so với 5 tháng/2011

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Giày dép: trong tháng 5/2012 xuất khẩu nhóm hàng này đạt 724 triệu USD, tăng mạnh 24,3% so với tháng trước. Tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước trong 5 tháng/2012 là 2,79 tỷ USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm trước.

EU là thị trường lớn nhất nhập khẩu hàng giày dép của Việt Nam trong 5 tháng qua với trị giá đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 7,5%; tiếp theo là thị trường Hoa Kỳ đạt 860 triệu USD, tăng 20,9%; Trung Quốc: 130 triệu USD, tăng 53%; Nhật Bản: 126 triệu USD, tăng 20,8% so với 5 tháng năm 2011. 

Điện thoại các loại & linh kiện: trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong tháng 5/2012 là 769 triệu USD, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng điện thoại các loại & linh kiện 5 tháng/2012  lên 3,79 tỷ USD, tăng tới 130% so với cùng kỳ năm trước.

Các đối tác chính nhập khẩu nhóm hàng này của Việt Nam trong 5 tháng/2012 là: EU với 1,77 tỷ USD, tăng 152,2%; Ảrập Xê út: 329 triệu USD, tăng 292%; Nga: 203 triệu USD, tăng 50,9%; Hồng Kông: 172 triệu USD; tăng 16,9% so với cùng kỳ năm trước.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện: trị giá xuất khẩu nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện trong tháng là 609 triệu USD, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này trong 5 tháng/2012 lên 2,77 tỷ USD, tăng 86,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 729 triệu USD, tăng 142%; EU đạt 452 triệu USD, tăng 78%; Hoa Kỳ đạt 345 triệu USD, tăng 80%,... so với cùng kỳ năm 2011.

Gạo: trong tháng, lượng gạo xuất khẩu đạt 737 nghìn tấn, giảm 15,5% so với tháng trước. Tính đến hết tháng 5/2012 lượng xuất khẩu mặt hàng này của cả nước đạt 2,93 triệu tấn, giảm 12,9% và kim ngạch là 1,36 tỷ USD giảm 17,9% so với cùng kỳ năm 2011.

Biểu đồ 2: Lượng, trị giá xuất khẩu gạo 5 tháng/2012 so với 5 tháng/2011

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Các thị trường chính nhập khẩu gạo của Việt Nam trong 5 tháng qua bao gồm: Trung Quốc: 880 nghìn tấn, tăng 360%;  Malaixia: 306 nghìn tấn, tăng 16,8%; Inđônêxia: 274 nghìn tấn, giảm 60%; Philippine: 245 nghìn tấn, giảm 47%; Bờ Biển Ngà: 145 nghìn tấn, tăng 195% so với cùng kỳ năm trước,...

Cà phê: lượng cà phê xuất khẩu trong tháng 5/2012 là hơn 203 nghìn tấn, tăng 21% so với tháng trước. Tổng lượng xuất khẩu nhóm hàng này của nước ta trong 5 tháng qua là 904 nghìn tấn, trị giá là 1,89 tỷ USD, tăng 12,9% về lượng và tăng 8% về trị giá so với 5 tháng/2011.

Biểu đồ 3: Lượng xuất khẩu cà phê các tháng từ năm 2010 đến tháng 5/2012

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Cao su: lượng cao su xuất khẩu trong tháng 5/2012 đạt 74,7 nghìn tấn, nâng tổng lượng xuất khẩu mặt hàng này của cả nước trong 5 tháng/2012 lên 342 nghìn tấn, trị giá xuất khẩu chỉ đạt 1,04 tỷ USD, tăng 2,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trung Quốc vẫn là đối tác chính nhập khẩu và tiêu thụ cao su của Việt Nam với 189 nghìn tấn, tăng 32,6% và chiếm tới 55% lượng cao su xuất khẩu của cả nước. Tiếp theo là các thị trường: Malaixia: 50,5 nghìn tấn, tăng 223%; EU: 23,8 nghìn tấn, tăng 13,9%; Hàn Quốc: 15,3 nghìn tấn, tăng 31,3%; Đài Loan: 14,7 nghìn tấn, tăng 59,1%;…

Sắn và sản phẩm sắn: lượng xuất khẩu trong tháng 5/2012 là hơn 514 nghìn tấn, nâng tổng lượng xuất khẩu nhóm hàng này của nước ta trong 5 tháng qua lên 2,36 triệu tấn, trị giá là 694 triệu USD, tăng 51,6% về lượng và tăng 27% về trị giá so với 5 tháng/2011.

Trung Quốc là đối tác chính nhập khẩu nhóm hàng này của Việt Nam trong 5 tháng/2012 với 2,12 triệu tấn, tăng 43,8% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 90% lượng xuất khẩu sắn và sản phẩm sắn của cả nước. Tiếp theo là các thị trường: Hàn Quốc: 96 nghìn tấn, Inđônêxia: 49 nghìn tấn, Đài Loan: 33 nghìn tấn, Philippin: 25 nghìn tấn.

Dầu thô: lượng xuất khẩu dầu thô trong tháng là 705 nghìn tấn, tăng 7,6%, trị giá là 642 triệu USD, giảm 1,2% so với tháng 4/2012. Tính đến hết tháng 5/2012, lượng dầu thô xuất khẩu của cả nước đạt 3,07 triệu tấn, giảm 9% và kim ngạch đạt 2,96 tỷ USD, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2011.

Dầu thô của nước ta 5 tháng/2012 chủ yếu được xuất khẩu sang Nhật Bản với gần 1,28 triệu  tấn, tăng 118%; sang Malaysia: 464 nghìn tấn, tăng 6,6%; sang Trung Quốc: 426 nghìn tấn, tăng 48% sang Ôxtrâylia: 407 nghìn tấn, giảm 34,9%; sang Hoa Kỳ: 112 nghìn tấn, giảm 32,8%… sovới 5 tháng/2011.

Than đá: trong tháng lượng than đá xuất khẩu của cả nước là 1,68 triệu tấn, nâng tổng lượng than đá xuất khẩu trong 5 tháng/2012 lên 6,14 triệu tấn, giảm 9,8%. Trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong 5 tháng là 531 triệu USD, giảm 18,7%, tương ứng giảm 122 triệu USD so với cùng kỳ năm trước.

Trong 5 tháng qua, lượng xuất khẩu than đá của Việt Nam sang các thị trường chính đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể: xuất khẩu sang Trung Quốc là 4,87 triệu tấn, giảm 5%; sang Hàn Quốc: 497 nghìn tấn, giảm 29,6%; sang Nhật Bản: 419 nghìn tấn, giảm 33,8% so với cùng kỳ năm trước.

3.     Một số nhóm hàng nhập khẩu chính

Máy móc, thiết bị, dụng cụ & phụ tùng: Kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này trong tháng là hơn 1,53 tỷ USD, tăng 16,9% so với tháng trước. Tính đến hết 5 tháng/2012, tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này là 6,28 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm 2011; trong đó khối các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài nhập khẩu 3,26 tỷ USD, tăng 35,9% và khối các doanh nghiệp trong nước nhập khẩu 3,02 tỷ USD, giảm 15,5%.

Việt Nam nhập khẩu nhóm hàng này chủ yếu từ các thị trường: Trung Quốc: 1,98 tỷ USD, giảm 1,8%; Nhật Bản: 1,24 tỷ USD, tăng 14,8%; Hàn Quốc: 666 triệu USD, tăng 47,7%; Đức: 350 triệu USD, tăng 9,6%; Đài Loan: 340 triệu USD, giảm 3%; Hoa Kỳ: 320 triệu USD, giảm 3%;… so với 5 tháng/2011.    

Điện thoại các loại & linh kiện: trong tháng trị giá nhập khẩu nhóm hàng này là 389 triệu USD, tăng 38,4% so với tháng trước. Tính đến hết tháng 5/2012, trị giá nhập khẩu điện thoại các loại và linh kiện vào Việt Nam là 1,59 tỷ USD, tăng 88% so với cùng kỳ năm 2011.

Việt Nam nhập khẩu điện thoại các loại & linh kiện trong 5 tháng qua chủ yếu từ thị trường Trung Quốc với 1,1 tỷ USD, tăng 106% và chiếm 69% tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này. Tiếp theo là Hàn Quốc: 379 triệu USD, tăng 50%;… so với cùng kỳ năm trước.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện: kim ngạch nhập khẩu nhóm mặt hàng này trong tháng đạt 1,14 tỷ USD, tăng 38,5% so với tháng 4/2012. Tính đến hết tháng 5/2012, cả nước nhập khẩu gần 4,6 tỷ USD nhóm hàng này, tăng mạnh 95,7% so với 5 tháng/2011; trong đó nhập khẩu của khu vực các doanh nghiệp FDI là gần 4,03 tỷ USD, tăng 117% và nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước là gần 571 triệu USD, tăng 7,4%.

 Trung Quốc là thị trường cung cấp lớn nhất nhóm hàng này cho Việt Nam với kim ngạch đạt 1,14 tỷ USD, tăng 45%. Tiếp theo là các thị trường: Hàn Quốc: 1,08 tỷ USD, tăng 72,2%; Nhật Bản: 621 triệu USD, tăng 79%; Hoa Kỳ: 438 triệu USD, tăng 6,8 lần và Singapore: 379 triệu USD, tăng 5,4 lần; … so với cùng kỳ năm 2011.

Nguyên vật liệu cho ngành dệt may da giày: kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này trong tháng đạt 1,21 tỷ USD, tăng 13,8% so với tháng 4/2012. Tính đến hết tháng 5/2012, tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này đạt 4,93 tỷ USD, giảm 5,9%; trong đó, kim ngạch nhập khẩu vải là 2,76 tỷ USD, giảm 1,3%; nguyên phụ liệu: 1,23 tỷ USD, tăng 0,5%; xơ, sợi: 574 triệu USD, giảm 14,3%; bông: 365 triệu USD, giảm 33% so với cùng kỳ năm trước.

Trong 5 tháng qua, Việt Nam nhập khẩu nhóm hàng này chủ yếu từ các thị trường: Trung Quốc: 1,67 tỷ USD, tăng nhẹ 0,6%; Hàn Quốc: 846 triệu USD, giảm 3%; Đài Loan: 835 triệu USD, giảm 6,8%; Nhật Bản: 318 triệu USD, tăng 23,6%; Hồng Kông: 235 triệu USD, giảm 10%; … so với cùng kỳ năm 2011.

Thức ăn gia súc và nguyên liệu: Trong tháng 5/2012, cả nước nhập khẩu 207 triệu USD nhóm hàng thức ăn gia súc & nguyên liệu, tăng 41,5% so với tháng trước. Tính đến hết tháng 5/2012, tổng trị giá nhập khẩu nhóm hàng này của cả nước là 812 triệu USD, giảm 16,9% so với cùng kỳ năm 2011; trong đó nhập khẩu khô dầu đậu tương đạt 358 triệu USD, giảm 34% so với 5 tháng/2011.

Việt Nam nhập khẩu thức ăn gia súc & nguyên liệu chủ yếu từ các thị trường: Ấn Độ: 172 triệu USD, giảm 48%; Achentina: 126 triệu USD, giảm 7,5%;  Hoa Kỳ: 107 triệu USD, tăng 5,9%; Brazil: 76 triệu USD, giảm 19,5%; … so với 5 tháng/2011.

- Ngô: lượng ngô nhập khẩu trong tháng là gần 172 nghìn tấn, trị giá đạt gần 53 triệu USD, tăng 20,1% về lượng và tăng 13,6% về trị giá so với tháng trước; nâng tổng lượng nhập khẩu trong 5 tháng/2012 lên gần 724 nghìn tấn, trị giá là 224 triệu USD, tăng 29,9% về lượng và tăng 27,6% về trị giá so với 5 tháng/2011.

Biều đồ 4: Trị giá nhập khẩu các nhóm hàng ngô, đậu tương, thức ăn gia súc trong 5 tháng/2012

Nguồn: Tổng cục Hải quan

- Đậu tương: Lượng đậu tương nhập khẩu trong tháng 5/2012 đạt gần 162 nghìn tấn, trị giá đạt 97,6 triệu USD, tăng 88,4% về lượng và tăng 97,5% về trị giá so với tháng 4/2012. Tính đến hết tháng 5/2012, cả nước đã nhập khẩu 598,6 nghìn tấn đậu tương, trị giá là hơn 333 triệu USD, tăng 168,6% về lượng và tăng 163,1% về trị giá so với 5 tháng/2011.

Xăng dầu các loại: trong tháng, lượng xăng dầu nhập khẩu của cả nước là gần 837 nghìn tấn, trị giá đạt 810 triệu USD, giảm 6,5% về lượng và giảm 12,2% về trị giá so với tháng 4/2012. Tính đến hết 5 tháng/2012, tổng lượng xăng dầu nhập khẩu của cả nước là gần 3,83 triệu tấn, giảm 25,9% với trị giá là hơn 3,86 tỷ USD, giảm 16,6% (tương ứng với giảm 768 triệu USD về số tuyệt đối) so với cùng kỳ năm 2011.

Xăng dầu các loại nhập khẩu vào Việt Nam trong 5 tháng qua chủ yếu có xuất xứ từ: Singapore với 1,66 triệu tấn, giảm 31,2%; tiếp theo là Trung Quốc: 546 nghìn tấn, tăng 8,3%; Đài Loan: 502 nghìn tấn, giảm 36%; Hàn Quốc: 442 nghìn tấn, giảm 16%; Thái Lan: 250 nghìn tấn, tăng 2,2%; Cô oét: 202 nghìn tấn, giảm 31,3%;…so với 5 tháng/2011.

- Ôtô nguyên chiếc: lượng ô tô nhập khẩu trong tháng 5/2012 là 2,43 nghìn chiếc, tăng 10,9% so với tháng trước với trị giá nhập khẩu là 53,7 triệu USD, tăng 20,4%. Tính đến hết tháng 5/2012, tổng lượng ô tô nguyên chiếc nhập về là 11,9 nghìn chiếc, giảm 55% với trị giá là 235 triệu USD, giảm 53,6% so với  cùng kỳ năm 2011.

Biểu đồ 6: Lượng nhập khẩu ô tô nguyên chiếc các loại năm 2011 và 5 tháng/2012

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Hàn Quốc tiếp tục là thị trường chính cung cấp ô tô nguyên chiếc sang thị trường Việt Nam với hơn 5,6 nghìn chiếc, giảm 51,8% và chiếm 47% tổng lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu của cả nước. Tiếp theo là Thái Lan: 1,8 nghìn chiếc, giảm 17,6%; Trung Quốc: 1,53 nghìn chiếc, giảm 45,7%; Ấn Độ: 963 chiếc, tăng 15,2%; … so với 5 tháng/2011.