Trang chủ  |  Sitemap  |  Liên hệ  |  ENGLISH

Tái cấu trúc nền tài chính quốc gia – thách thức và những trụ cột

Phượng Diễm  1/10/2011 9:00 AM
Các đại biểu tham gia thảo luận tại Hội thảo Tài chính Việt Nam 2011.
Các đại biểu tham gia thảo luận tại Hội thảo Tài chính Việt Nam 2011.

Tái cấu trúc nền tài chính quốc gia là một nhiệm vụ mà nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang thực hiện và Việt Nam không nằm ngoài xu hướng đó. Tuy nhiên tái cấu trúc nền tài chính của một quốc gia cũng sẽ gặp phải những thách thức không nhỏ, nhất là về chính sách.

Sau 25 năm thực hiện đường lối Đổi mới, kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển nhanh trên nhiều mặt, thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước được xây dựng và hoàn thiện. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2001-2010 đạt 7,26%, GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 1.204 USD, quy mô GDP năm 2010 theo giá thực tế gấp 3,4 lần so với năm 2000, đưa Việt Nam thoát ra khỏi tình trạng nước nghèo, kém phát triển, đồng thời thu hẹp dần khoảng cách chênh lệch về mức sống so với các nước trong khu vực.  

Cùng với các thành tựu chung của đất nước, nền tài chính Việt Nam đã không ngừng phát triển, góp phần tích cực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước thời gian qua. Tiềm lực tài chính quốc gia đã được mở rộng và tăng cường ở cả ba cấp độ là tài chính nhà nước, tài chính doanh nghiệp và tài chính dân cư.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Như Thăng – Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính, Bộ Tài chính thì giai đoạn vừa qua cũng chỉ ra một số hạn chế trong huy động các nguồn lực cho đầu tư phát triển, việc phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính quốc gia còn thiên về phát triển theo chiều rộng, hiệu quả và sức cạnh tranh thấp, thị trường vốn phát triển còn ở mức độ khiêm tốn. Trong khi đó, Việt Nam đã xác định mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 là: "phấn đấu đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; chính trị- xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được nâng lên; tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau".

Trong bối cảnh đó, tái cấu trúc nền tài chính quốc gia là yêu cầu bức thiết. Về tái cấu trúc nền tài chính, TS Lê Hải Mơ - Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Bộ Tài chính cho biết đó là một vấn đề hệ trọng, có tầm ảnh hưởng rất lớn đến tiến trình đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020; đồng thời là vấn đề nan giải, rủi ro cao. Trong tái cấu trúc tài chính, lý luận và thể chế có tầm quan trọng đặc biệt, thiếu nó tiến trình tái cơ cấu sẽ nằm lại trên bàn giấy hoặc tiến trình này sẽ trục trặc thậm trí mất định hướng.

Trên thế giới, nhiều nước thực hiện tái cấu trúc nền tài chính đã có nhiều kinh nghiệm quý báu. Chia sẻ tại hội thảo, TS Masayoshi Hayashi - Nghiên cứu viên cấp cao, Viện Nghiên cứu Chính sách, Bộ Tài chính Nhật Bản đã giới thiệu về hệ thống tài chính công địa phương và hành chính tại Nhật Bản. Trong đó TS Masayoshi Hayashi tập trung nhấn mạnh tầm quan trọng của tài chính công địa phương trong quá trình lập ngân sách trung ương và trong việc tái cơ cấu tài chính khu vực công Nhật Bản.

Nhật Bản cùng một số nước EU cũng triển khai việc điều chỉnh hệ thống chính sách thu ngân sách bằng các phương pháp như giảm dần thuế suất, mở rộng cơ sở tính thuế; cải cách cơ cấu hệ thống thuế; tăng cường vai trò của thuế tiêu dùng.

Các nước như Tây Ban Nha, Anh, Pháp thì thực hiện cơ cấu lại hệ thống tài khóa để giảm thâm hụt thu ngân sách và sự gia tăng của nợ công giai đoạn hậu khủng hoảng. Đồng thời cải cách lĩnh vực chi tiêu công cho y tế và thực hiện chính sách tài khóa cho giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ và phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh…

Trước những nhiệm vụ đặt ra cho ngành Tài chính trong thực hiện chiến lược chung phát triển kinh tế đất nước, cùng thách thức từ bản thân việc tái cấu trúc nền tài chính quốc gia, ông Vũ Như Thăng đưa ra 5 trụ cột chính:

Một là giải phóng và huy động hiệu quả nguồn lực tài chính phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cụ thể: tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước đạt 23-24% GDP vào năm 2015, trong đó thuế, phí và lệ phí đạt 22-23% GDP; cơ cấu lại thu ngân sách nhà nước và tăng tỷ trọng thu nội địa.

Hai là phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính cùng với quá trình nâng cao vai trò định hướng của nguồn lực tài chính nhà nước. Cụ thể: Tập trung vốn đầu tư nhà nước phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - kỹ thuật thiết yếu, dịch chuyển dần nguồn lực nhà nước đầu tư cho con người; Coi nguồn đầu tư nhà nước bao gồm vốn ngân sách, trái phiếu chính phủ, ODA là nguồn lực chính đồng thời là tiền đề để thu hút các nguồn lực xã hội; Đảm bảo tập trung vốn đầu tư hoàn thành công trình theo kế hoạch tài chính trung hạn và tiến độ công trình; Đầu tư cho khoa học công nghệ và môi trường,  giáo dục đào tạo, y tế; Phát triển tín dụng nhà nước; Đẩy mạnh cơ chế tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp; Phát triển mạng lưới an sinh xã hội; Đổi mới cơ chế về đầu tư vốn của nhà nước và cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp do nhà nước làm chủ sở hữu.

Ba là phát triển đồng bộ thị trường tài chính và dịch vụ tài chính để động viên các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển kinh tế - xã hội. Cụ thể: Cơ cấu lại thị trường chứng khoán; Tiếp tục phát triển thị trường bảo hiểm, dịch vụ kế toán, kiểm toán, định mức tín nhiệm, tư vấn thẩm định giá, tư vấn thuế, đại lý hải quan; Tăng cường năng lực hoạt động của các tổ chức tham gia thị trường tài chính và dịch vụ tài chính.

Bốn là nâng cao năng lực và hiệu quả giám sát tài chính. Cụ thể: Giữ mức nợ chính phủ, nợ quốc gia và nợ công trong giới hạn an toàn; Giảm dần tỷ lệ bội chi xuống 4,5% vào năm 2015; Hoàn thiện cơ chế giám sát và áp dụng các tiêu chí, chuẩn mực giám sát thị trường; Mở rộng các hình thức công khai tài chính.

Năm là đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực tài chính. Cụ thể: Đơn giản hoá và công khai hoá qui trình, thủ tục hành chính; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực tài chính; Cơ bản hoàn thành việc xây dựng cơ sở dữ liệu tài chính quốc gia và xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; Thiết lập hệ thống thông tin quản lý, tăng cường khai thác hiệu quả các hệ thống thông tin và phục vụ công tác chỉ đạo điều hành; Hoàn thiện phương thức điều hành chính sách tài chính; Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chính sách; Đánh giá tác động và dự báo.

Trang chủ  |  Giới thiệu  |  Trợ giúp  |  Sitemap  |  Liên hệ  |  ENGLISH
©Bản quyền 2005-2013 Tổng cục Hải quan (General Department of Vietnam Customs)
Địa chỉ: Lô E3 - Đường Dương Đình Nghệ, Phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội   -   Điện thoại: (+844) 39440833 (ext: 8624)   -   Email: webmaster@customs.gov.vn
Số phép số 97/GP-BC do Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Thông tin & Truyền thông) cấp ngày 13/03/2007
Ghi chú: phải ghi rõ "Nguồn: Tổng cục Hải quan" và liên kết đến nội dung gốc khi phát hành lại thông tin từ Cổng thông tin Điện tử Hải quan