Từ ngày 24 – 26/6/2010, Phiên họp hội đồng lần thứ 115/ 116 của Tổ chức Hải quan Thế giới đã được tổ chức tại Brucxen, Bỉ dưới sự chủ trì của ông Martyn Dunne, hiện là Chủ tịch Hội đồng WCO, đồng thời là Tổng cục trưởng Hải quan New Zealand. Tổng cục trưởng Hải quan của 176 nước thành viên WCO đã có 03 ngày thảo luận sâu rộng.

Lãnh đạo Hải quan các nước đã thảo luận nhiều chính sách và các vấn đề kỹ thuật nhằm giải quyết với các vấn đề đặt ra của Hải quan thế kỷ 21, trong đó có vấn đề mạng lưới liên kết hải quan toàn cầu, tạo thuận lợi thương mại, an ninh, các vấn đề liên quan đến nguồn thu, quyền sở hữu trí tuệ và xây dựng năng lực. Các nhà lãnh đạo Hải quan cũng đã dành thời gian đáng kể thảo luận về nội dung quản lý rủi ro vì hiện nay, quản lý rủi ro được coi là một giải pháp chiến lược đang được các Cơ quan Hải quan áp dụng ngày càng tăng nhằm quản lý hiệu quả thương mại toàn cầu cả về khía cạnh an ninh và tạo thuận lợi thương mại.

Tổng Thư ký WCO Kunio Mikuriya phát biểu “Tất cả các khía cạnh của môi trường hoạt động hải quan đều có nhân tố rủi ro. Do đó việc áp dụng sâu rộng các giải pháp quản lý rủi ro sẽ giúp cho các Cơ quan Hải quan xử lý được khối lượng thương mại ngày càng tăng lên tại biên giới trong khi vẫn đảm bảo an ninh thương mại toàn cầu”.

Buôn bán thuốc giả hiện nay đang trong giai đoạn nóng bỏng, phát biểu tại Phiên họp của Hội đồng, Cựu Tổng thống Pháp Jacques Chirac đã hoan nghênh nỗ lực của Hải quan trong việc đấu tranh với việc buôn bán tàn bạo này. Bài phát biểu của ông Chirac tiếp sau lễ ký Tuyên bố Cotonou của Tổng Thư ký WCO là một động thái mang tính biểu tượng thể hiện cam kết của Cộng đồng Hải quan trong một mặt trận thống nhất giúp đấu tranh với việc buôn bán thuốc giả. Tuyên bố góp phần tạo nên nền tảng cho Sáng kiến của Quỹ Chirac nhằm giúp tiếp cận thuốc an toàn tại Châu Phi. Tham gia sự kiện đặc biệt này có ông Didier Reynders, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Bỉ. Ông Didier Reynders cũng có bài phát biểu chia sẻ quan điểm về vấn đề này với Tổng thống Chirac.

Mê-hi-cô đã được trao Cúp Yolanda Benitez  2010 của WCO do có nỗ lực không mệt mỏi trong cuộc chiến chống gian lận, trong khi đó Pháp giành được giải thưởng Cuộc thi ảnh WCO vì đã thành công trong việc trưng bày ảnh cán bộ Hải quan đang tác nghiệp.

Được coi là năm quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp, Tổ chức Hải quan Thế giới đã bày tỏ sự cảm ơn và ghi nhận những đóng góp của khu vực tư nhân đối với hoạt động của Hải quan như  việc gia hạn Biên bản ghi nhớ với Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận quốc tế, Hiệp hội chuyển phát nhanh quốc tế, Liên đoàn các hiệp hội đại lý hải quan quốc tế và Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế.

Nhân dịp này, Tổng Thư ký Mikuriya đã trao tặng ông John Raven, đại diện của TIACA và Cựu Tổng Thư ký các Nhà chuyển phát nhanh quốc tế (Hiện nay là Hiệp hội chuyển phát nhanh) món quà đặc biệt tới vì những đóng góp lâu dài của cá nhân các ông đối với Hải quan quốc tế và cộng đồng thương mại quốc tế trong hơn 60 năm qua. Ông Mikuriya đánh giá cao và cho rằng ông John Raven là người hiểu sâu sắc những vấn đề phức tạp. Ông  Mikuriya bày tỏ sự ngượng mộ ông John Raven về kiến thức, sự quyết đoán, phương pháp tiếp cận tập trung và khả năng hài hước.

Với nhận thức quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp là một trong những hoạt động ưu tiên, WCO và các thành viên đã cam kết tiếp tục nỗ lực của mình nhằm tăng cường quan hệ đối tác giữa Hải quan và Doanh nghiệp trong phạm vi quốc gia và quốc tế.

Trong thời gian vừa qua, mạng lưới khu vực của WCO đã được mở rộng với việc ký MOU giữa Tổ chức Hải quan Thế giới với Cộng hòa Công gô, Hàn Quốc và Ucraina. Việc này cho phép thành lập các Trung tâm đào tạo khu vực (RTC) tại các nước này. Qua đó, các trung tâm đào tạo khu vực sẽ góp phần đào tạo cho hải quan các nước tại khu vực này.

WCO đã ký kết MOU với Ủy ban liên minh Châu Phi nhằm tăng cường hợp tác, thúc đẩy thương mại quốc tế.  Bên cạnh đó, WCO cũng ký MOU với Liên đoàn Chữ thập đỏ quốc tế và Hội chữ thập đổ quốc tế nhằm tăng cường hợp tác và phối hợp hoạt động trong việc đối phó với thảm họa.

Các đại biểu tham dự phiên họp của Hội đồng cũng đã chứng kiến lễ ký Thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) – Đây là một nội dung cơ bản của Khung tiêu chuẩn về an ninh và tạo thuận lợi thương mại toàn cầu. Theo đó, một loạt MRA đã được ký kết giữa Nhật Bản và Canada, Canada và Hàn Quốc, Hàn Quốc và Singapore, Canada và Singapore, Hàn Quốc và Mỹ. Tham dự lễ ký này, Cao ủy EU Algirdas Šemeta nhấn mạnh tầm quan trọng của MRA trong việc thực hiện nội dung doanh nghiệp ưu tiên đặc biệt (AEO), đồng thời ủng hộ các nỗ lực của WCO về đảm bảo an ninh dây chuyền cung ứng thương mại quốc tế và tạo thuận lợi lưu thông hàng hóa hợp pháp.

Tại buổi lễ này, đại diện của Phillipine và Kenya cũng đã gửi đơn xin gia nhập Công ước Kyoto sửa đổi của WCO và trở thành Bên tham gia thứ 70 và 71 của Công ước này với mục tiêu thúc đẩy tạo thuận lợi thương mại và hiện đại hóa Hải quan.  Bên cạnh đó, Liberia cũng đã nộp đơn xin gia nhập Công ước về Hệ thống hài hòa hóa WCO (HS) và trở thành Bên tham gia thứ 138 của Công ước này.

Bên lề phiên họp của Hội đồng, Thỏa thuận ba bên cũng đã được ký kết giữa WCO, Lesotho và Nam Phi; WCO, Mauritius và Nam Phi; WCO, Ethiopia và Israel, WCO,  Mauritius và Macedonia. Các Thỏa thuận này nhằm thúc đẩy việc thực hiện các chuẩn mực của WCO, đồng thời khuyến khích các thành viên chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và kỹ năng với thành viên khác theo định hướng xây dựng năng lực hải quan bền vững.

Kết thúc phiên làm việc, Hội đồng đã bầu hai Cục trưởng mới gồm các ông: Zhu Gaozhang (Trung Quốc) giữ chức Cục trưởng Cục Tuân thủ và tạo thuận lợi và ông Erich Kieck (Nam Phi) giữ chức Cục trưởng Cục xây dựng năng lực. Theo đó, những Cục trưởng này sẽ tham Ban Thư ký vào tháng 1/2011 tới.

Phát biểu kết thúc hội nghị, ông Mikuriya cho biết: “Tôi rất hài lòng với kết quả tốt đẹp của Phiên họp Hội đồng năm 2010. Tôi cũng vui mừng với việc các Tổng cục trưởng Hải quan các nước đã đưa ra một lộ trình rõ ràng cho Tổ chức Hải quan Thế giới trong thời gian tới”. Giờ đây, Ban Thư ký sẽ phải điều chỉnh các ưu tiên và hoạt động của mình nhằm đáp ứng các kỳ vọng của các thành viên”.

Dự kiến, phiên họp hội đồng WCO lần tới sẽ được tổ chức vào tháng 6 năm 2011./.