Có một chuyến đi mang nặng nghĩa tình, có một chuyến đi mà có lẽ tôi không thể nào quên được. Đó là chuyến đi về với miền Trung cùng với đoàn cán bộ của Cục Hải quan Hà Nội trong những ngày tháng 7 đầy ý nghĩa này.
Chúng tôi đã về với miền Trung để thắp một nén tâm hương gửi đến những người đã hy sinh xương máu, ruột thịt của mình cho đất nước và cho tất cả mọi người có được ngày hôm nay…
“Mẹ đã có ngàn đứa con, mẹ đã có cả nước non...!”
Vượt gần 1000 km, chúng tôi về với Tiên Phước-Quảng Nam trong những ngày tháng 7 nắng đổ lửa. Đường vào nhà má Dĩnh quanh co khó đi lắm, nhưng lái xe dường như quá quen thuộc với con đường này. Hỏi ra mới biết một năm đôi ba lần khi có dịp vào miền Trung công tác thì anh đều có dịp đưa các anh trong Cục về thăm Má, nên con đường này đã quá quen thuộc với anh. Cách nhà má Dĩnh hơn 3 km, tất cả mọi người đều xuống xe để “cuốc bộ” giữa trời nắng chang chang vì ô tô không thể vào được tận nơi. Đã thế chị em Hải quan Hà Nội mang theo rất nhiều quà mà các chị sắm sửa từ ngoài Hà Nội để mang về tặng má làm ai cũng phải tay xách, nách mang.
Khác với những lần về thăm Má trước đây, lần này các người con Hải quan Hà Nội về để sửa lại căn nhà cho má. Căn nhà cũ xây được hơn 10 năm tuy vẫn còn tốt, nhưng các con lo xa phải sửa sang cẩn thận cho má để phòng khi những ngày mưa gió.
Vào đến nhà Má, ai ai cũng ướt đẫm mồ hôi, mặt đỏ gay vì nắng, thế nhưng sau khi chào hỏi má thì các anh chị quên hết mệt mỏi. Như những đứa con xa nhà lâu ngày, mọi người nhanh chóng sắp xếp lại mọi thứ đâu vào đấy. Không ai bảo ai nhưng anh Khôi, anh Trường – Phó Cục trưởng đều cùng sắp xếp lại bàn thờ để di ảnh liệt sỹ Cao Văn Đông cùng tấm bằng Tổ quốc ghi công. Má nhìn mọi người tất bật dọn dẹp, tuy không nói ra nhưng mắt má đã rưng rưng vì xúc động. Và nước mắt má đã rơi khi tất cả các con quầy quần bên má, hát cho má nghe những ca khúc cách mạng.
Không chỉ mình má mà tất cả mọi người có mặt đều xúc động khi nghe những lời hát đầy nghẹn ngào của các con trong đoàn Hải quan Hà Nộị. Cả không gian gần như lắng đọng bởi nghe những lời ca ấy, mọi người cố kìm nén nhưng tự nhiên nước mắt vẫn cứ rơi. Lời ca, tiếng hát và cả những cái ôm thật ấm áp của các con như vỗ về lòng má. Má chỉ có một người con duy nhất đã hy sinh cho Tổ quốc nhưng lúc này đây, câu hát “Mẹ đã có ngàn đứa con, mẹ đã có cả nước non” thật ý nghĩa biết bao.
Chia tay má trong nỗi bịn rịn, chị Oanh-Ban nữ công Hải quan Hà Nội cứ dặn dò hoài đứa cháu họ của má: “Các cô chú ở xa, mọi thứ nhờ đến cháu chăm sóc bà, bà có khó khăn gì điện ngay cho các cô chú nhé”.
Từ nhà má Dĩnh, chúng tôi phải đi thêm mấy chục km để thắp hương cho má Tuấn. Má Tuấn và má Dĩnh là hai bà mẹ Việt Nam anh hùng được Cục Hải quan Hà Nội phụng dưỡng hơn 10 năm nay, má Tuấn vừa mất năm ngoái, căn nhà mà Cục Hải quan Hà Nội xây cho má nay để lại cho người cháu nội trông coi hương khói. Chúng tôi vào thắp hương cho má và nhìn lại căn nhà mà các anh chị đã đóng góp xây dựng năm nào. Có lẽ bây giờ nhiều người trong đoàn cán bộ của Hải quan Hà Nội mới thấy được ý nghĩa của những ngày lương đóng góp để chăm sóc các má.
Rời Quảng Nam, trong tôi còn mãi lời tâm sự của anh Đồng-cán bộ của phòng Thương binh-Liệt sĩ của huyện: “Các má thật hạnh phúc khi có những người con là các anh chị Hải quan Hà Nội, các anh chị đã phụng dưỡng các má bằng cả tấm lòng chứ không phải chỉ vì trách nhiệm.”
Ba tiếng chuông và 10 nhành hoa trắng
Chặng dừng chân tiếp theo của chúng tôi là về với Quảng Trị, mảnh đất đang ôm ấp hàng triệu người con đã hy sinh trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Vào thắp hương ở nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, mọi người trong đoàn đã thật xúc động khi thấy nơi đây quy tập nhiều phần mộ liệt sĩ đến thế. Mọi người tản đi khắp nghĩa trang để thắp hương, thắp bao nhiêu cũng không thấy đủ. Anh Nguyễn Văn Trường - Phó Cục trưởng sau một hồi mải miết thắp hương hỏi: “Không còn hương nữa sao, vẫn còn nhiều ngôi mộ chưa được thắp”. Tôi hiểu tâm trạng của anh, như tâm trạng của bao người khi đến đây. Thấy mình sao nhỏ bé quá, chẳng thể thắp hết hương lên phần mộ của các anh hùng liệt sĩ. Anh chợt đi về phía chiếc chuông và xin phép người quản trang được thỉnh mấy tiếng. Ba tiếng chuông được ngân lên như hòa lòng người với đất trời và tôi hiểu anh muốn gửi vào đó sự biết ơn của anh, của cán bộ Hải quan Hà Nội với những liệt sĩ đã nằm lại ở đây vì Tổ quốc.
Cũng như là một sự tri ân cho nơi đây, chuyến đi này Hải quan Hà Nội đã quyên góp tiền để kết hợp với Hải quan Quảng Trị làm chung một công trình “Đền ơn đáp nghĩa” giữa hai đơn vị tại Quảng Trị.
Trước khi về Hà Nội, đoàn còn dừng chân ở Hà Tĩnh thắp hương để tưởng nhớ 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc. Hải quan Hà Nội đã dâng lên các chị 10 nhành hoa trắng, một biểu tượng thật ý nghĩa khi nghĩ về các chị.
Kết thúc một chuyến đi vất vả, mà ai cũng thấy trong lòng thanh thản lạ. Chuyến đi như để mang về một chút ân nghĩa của những người con Thủ đô hướng về miền Trung - mảnh đất gian lao mà anh dũng.
Thu Hương